| 4822 SAYILI KANUNLA
DEGISIK 4077 SAYILI TÜKETICININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN |
| Birinci
Kisim : |
Amaç,
Kapsam ve Tanimlar |
|
| Amaç |
| Madde 1 - Bu Kanunun amaci, kamu yararina uygun
olarak tüketicinin saglik ve güvenligi ile ekonomik çikarlarini
koruyucu, aydinlatici, egitici, zararlarini tazmin edici, çevresel
tehlikelerden korunmasini saglayici önlemleri almak ve tüketicilerin
kendilerini koruyucu girisimlerini özendirmek ve bu konudaki
politikalarin olusturulmasinda gönüllü örgütlenmeleri tesvik etmeye
iliskin hususlari düzenlemektir |
|
| Kapsam |
| Madde 2 - Bu Kanun, birinci maddede belirtilen
amaçlarla mal ve hizmet piyasalarinda tüketicinin taraflardan birini
olusturdugu her türlü tüketici islemini kapsar. |
|
| Tanimlar |
| Madde 3 - Bu Kanunun uygulanmasinda; |
| a) |
Bakanlik: Sanayi ve Ticaret Bakanligini |
| b) |
Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanini, |
| c) |
Mal: Alis-verise konu olan tasinir esyayi,
konut ve tatil amaçli tasinmaz mallari ve elektronik ortamda
kullanilmak üzere hazirlanan yazilim, ses, görüntü ve benzeri
gayri maddi mallari, |
| d) |
Hizmet: Bir ücret veya menfaat
karsiliginda yapilan mal saglama disindaki her türlü faaliyeti, |
| e) |
Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya
mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan
gerçek ya da tüzel kisiyi, |
| f) |
Satici: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak
üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsaminda tüketiciye mal
sunan gerçek veya tüzel kisileri, |
| g) |
Saglayici: Kamu tüzel kisileri de dahil
olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsaminda
tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kisileri, |
| h) |
Tüketici islemi: Mal veya hizmet
piyasalarinda tüketici ile satici-saglayici arasinda yapilan her
türlü hukuki islemi, |
| i) |
Imalatçi-Üretici: Kamu tüzel kisileri de
dahil olmak üzere tüketiciye sunulmus olan mal veya hizmetleri
ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarini
üretenler ile mal üzerine kendi ayirt edici isaretini, ticari
markasini veya unvanini koyarak satisa sunanlari, |
| j) |
Ithalatçi: Kamu tüzel kisileri de dahil
olmak üzere tüketiciye sunulmus olan mal veya hizmetleri ya da
bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarini yurt
disindan getirerek satisa sunan gerçek veya tüzel kisiyi, |
| k) |
Kredi veren: Mevzuatlari geregi
tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans
kurulusu ve finansman sirketlerini, |
| l) |
Reklam veren: Ürettigi ya da pazarladigi
malin/hizmetin tanitimini yaptirmak, satisini artirmak veya
imajini yaratip güçlendirmek amaciyla hazirlattigi, içinde
firmasinin ya da mal/hizmet markasinin yer aldigi reklamlari
yayinlatan, dagitan ya da baska yollarla sergileyen gerçek ya da
tüzel kisiyi, |
| m) |
Reklamci: Ticari reklam ve ilânlari reklam
verenin duydugu ihtiyaç dogrultusunda hazirlayan ve reklam veren
adina yayinlanmasina aracilik eden ticari iletisim uzmani gerçek
ya da tüzel kisiyi, |
| n) |
Mecra kurulusu: Ticari reklam veya ilâni
hedef kitleye ulastiran iletisim kanallarinin ya da her türlü
aracin sahibi, isleticisi veya kiralayicisi olan gerçek veya
tüzel kisiyi, |
| o) |
Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin,
ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, özellikleri, isleme
ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol,
ambalajlama, isaretleme, etiketleme ve uygunluk
degerlendirilmesi islemleri hususlarindan biri veya birkaçini
belirten ilgili Bakanlik tarafindan Resmi Gazetede yayimlanarak
mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere
uyulmasi zorunlu olan her türlü düzenlemeyi, |
| p) |
Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunmasi
amaciyla kurulan dernek, vakif veya bunlarin üst kuruluslarini,
ifade eder. |
|
|
| Ikinci
Kisim : |
Tüketicinin
Korunmasi ve Aydinlatilmasi |
|
| Ayipli Mal |
| Madde 4 - Ambalajinda, etiketinde, tanitma ve
kullanma kilavuzunda ya da reklam ve ilânlarinda yer alan veya satici
tarafindan bildirilen veya standardinda veya teknik düzenlemesinde
tespit edilen nitelik veya niteligi etkileyen niceligine aykiri olan ya
da tahsis veya kullanim amaci bakimindan degerini veya tüketicinin ondan
bekledigi faydalari azaltan veya ortadan kaldiran maddi, hukuki veya
ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayipli mal olarak kabul edilir. |
| Tüketici, malin teslimi tarihinden itibaren otuz
gün içerisinde ayibi saticiya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu
durumda, bedel iadesini de içeren sözlesmeden dönme, malin ayipsiz
misliyle degistirilmesi veya ayip oraninda bedel indirimi ya da ücretsiz
onarim isteme haklarina sahiptir. Satici, tüketicinin tercih ettigi bu
talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarindan
biri ile birlikte ayipli malin neden oldugu ölüm ve/veya yaralanmaya yol
açan ve/veya kullanimdaki diger mallarda zarara neden olan hallerde
imalatçi-üreticiden tazminat isteme hakkina da sahiptir. |
| Imalatçi-üretici, satici, bayi, acente, ithalatçi
ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren ayipli maldan ve
tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarindan dolayi müteselsilen
sorumludur. Ayipli malin neden oldugu zarardan dolayi birden fazla kimse
sorumlu oldugu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar. Satilan malin
ayipli oldugunun bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldirmaz. |
| Bu madde ile ayiba karsi sorumlu tutulanlar, ayiba
karsi daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemislerse, ayipli maldan
sorumluluk, ayip daha sonra ortaya çikmis olsa bile malin tüketiciye
teslimi tarihinden itibaren iki yillik zamanasimina tabidir. Bu süre
konut ve tatil amaçli tasinmaz mallarda bes yildir. Ayipli malin neden
oldugu her türlü zararlardan dolayi yapilacak talepler ise üç yillik
zamanasimina tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malin piyasaya
sürüldügü günden baslayarak on yil sonra ortadan kalkar. Ancak, satilan
malin ayibi, tüketiciden saticinin agir kusuru veya hile ile gizlenmisse
zamanasimi süresinden yararlanilamaz |
| Ayipli malin neden oldugu zararlardan sorumluluga
iliskin hükümler disinda, ayipli oldugu bilinerek satin alinan mallar
hakkinda yukaridaki hükümler uygulanmaz. |
| Satisa sunulacak ayipli mal üzerine ya da
ambalajina, imalatçi veya satici tarafindan tüketicinin kolaylikla
okuyabilecegi sekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulmasi
zorunludur. Yalnizca ayipli mal satilan veya bir kat ya da reyon gibi
bir bölümü sürekli olarak ayipli mal satisina, tüketicinin bilebilecegi
sekilde tahsis edilmis yerlerde bu etiketin konulma zorunlulugu yoktur.
Malin ayipli oldugu hususu, tüketiciye verilen fatura, fis veya satis
belgesi üzerinde gösterilir. |
| Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür
etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703 sayili Ürünlere Iliskin
Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair Kanun hükümleri
uygulanir. |
| Bu hükümler, mal satisina iliskin her türlü
tüketici isleminde de uygulanir |
|
| Ayipli Hizmet |
| Madde 4/A - Saglayici tarafindan bildirilen reklam
ve ilânlarinda veya standardinda veya teknik kuralinda tespit edilen
nitelik veya niteligi etkileyen niceligine aykiri olan ya da yararlanma
amaci bakimindan degerini veya tüketicinin ondan bekledigi faydalari
azaltan veya ortadan kaldiran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler
içeren hizmetler, ayipli hizmet olarak kabul edilir. |
| Tüketici, hizmetin ifa edildigi tarihten itibaren
otuz gün içerisinde bu ayibi saglayiciya bildirmekle yükümlüdür.
Tüketici bu durumda, sözlesmeden dönme, hizmetin yeniden görülmesi veya
ayip oraninda bedel indirimi haklarina sahiptir. Tüketicinin sözlesmeyi
sona erdirmesi, durumun geregi olarak hakli görülemiyorsa, bedelden
indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik haklarindan biri ile
birlikte 4 üncü maddede belirtilen sartlar çerçevesinde tazminat da
isteyebilir. Saglayici, tüketicinin seçtigi bu talebi yerine getirmekle
yükümlüdür. |
| Saglayici, bayi, acente ve 10 uncu maddenin besinci
fikrasina göre kredi veren, ayipli hizmetten ve ayipli hizmetin neden
oldugu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik
haklarindan dolayi müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayipli
oldugunun bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldirmaz. |
| Daha uzun bir süre için garanti verilmemis ise,
ayip daha sonra ortaya çikmis olsa bile ayipli hizmetten dolayi
yapilacak talepler hizmetin ifasindan itibaren iki yillik zamanasimina
tabidir. Ayipli hizmetin neden oldugu her türlü zararlardan dolayi
yapilacak talepler ise üç yillik zamanasimina tabidir. Ancak, sunulan
hizmetin ayibi, tüketiciden saglayicinin agir kusuru veya hile ile
gizlenmisse zamanasimi süresinden yararlanilamaz. |
| Ayipli hizmetin neden oldugu zararlardan
sorumluluga iliskin hükümler disinda, ayipli oldugu bilinerek edinilen
hizmetler hakkinda yukaridaki hükümler uygulanmaz |
| Bu hükümler, hizmet saglamaya iliskin her türlü
tüketici isleminde de uygulanir. |
|
| Satistan Kaçinma |
| Madde 5 - Üzerinde "numunedir" veya "satilik
degildir" ibaresi bulunmayan bir malin; ticarî bir kurulusun vitrininde,
rafinda veya açikça görülebilir herhangi bir yerinde teshir edilmesi
halinde satici bu mallarin satisindan kaçinamaz. |
| Hizmet saglamada da hakli bir sebep olmaksizin
kaçinilamaz. |
| Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa,
satici bir mal veya hizmetin satisini o mal veya hizmetin kendisi
tarafindan belirlenen miktar, sayi veya ebat gibi kosullara ya da baska
bir mal veya hizmetin satin alinmasina bagli kilamaz. |
| Diger mal satisi ve hizmet saglama sözlesmelerinde
de bu hüküm uygulanir. |
|
| Sözlesmelerdeki Haksiz Sartlar |
| Madde 6 - Satici veya saglayicinin tüketiciyle
müzakere etmeden, tek tarafli olarak sözlesmeye koydugu, taraflarin
sözlesmeden dogan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralina aykiri
düsecek biçimde tüketici aleyhine dengesizlige neden olan sözlesme
kosullari haksiz sarttir. |
| Taraflardan birini tüketicinin olusturdugu her
türlü sözlesmede yer alan haksiz sartlar tüketici için baglayici
degildir. |
| Eger bir sözlesme sarti önceden hazirlanmissa ve
özellikle standart sözlesmede yer almasi nedeniyle tüketici içerigine
etki edememisse, o sözlesme sartinin tüketiciyle müzakere edilmedigi
kabul edilir |
| Sözlesmenin bütün olarak degerlendirilmesinden,
standart sözlesme oldugu sonucuna varilirsa, bu sözlesmedeki bir sartin
belirli unsurlarinin veya münferit bir hükmünün müzakere edilmis olmasi,
sözlesmenin kalan kismina bu maddenin uygulanmasini engellemez. |
| Bir satici veya saglayici, bir standart sartin
münferiden tartisildigini ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir. |
| 6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A
maddelerinde yazili olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözlesmeleri
en az oniki punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir ve sözlesmede
bulunmasi gereken sartlardan bir veya birkaçinin bulunmamasi durumunda
eksiklik sözlesmenin geçerliligini etkilemez. Bu eksiklik satici veya
saglayici tarafindan derhal giderilir. |
| Bakanlik standart sözlesmelerde yer alan haksiz
sartlarin tespit edilmesine ve bunlarin sözlesme metninden
çikartilmasinin saglanmasina iliskin usul ve esaslari belirler. |
|
| Taksitle Satis |
| Madde 6/A- Taksitle satis, satim bedelinin en az
iki taksitle ödendigi ve malin veya hizmetin sözlesmenin düzenlendigi
anda teslim veya ifa edildigi satim türüdür. |
| Taksitle satis sözlesmesinin yazili sekilde
yapilmasi zorunludur. Sözlesmede bulunmasi gereken asgari kosullar
asagida gösterilmistir: |
| a) |
Tüketicinin ve satici veya saglayicinin
isim, unvan, açik adresleri ve varsa erisim bilgileri, |
| b) |
Malin veya hizmetin Türk Lirasi olarak
vergiler dahil pesin satis fiyati, |
| c) |
Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk
Lirasi olarak toplam satis fiyati, |
| d) |
Faiz miktari, faizin
hesaplandigi yillik oran ve sözlesmede belirlenen faiz oraninin
yüzde otuz fazlasini geçmemek üzere gecikme faizi orani, |
| e) |
Pesinat tutari, |
| f) |
Ödeme plani, |
| g) |
Borçlunun temerrüde düsmesinin hukuki
sonuçlari. |
|
|
| Satici veya saglayici, bu bilgilerin sözlesmede yer
almasini saglamak ve taraflar arasinda akdedilen sözlesmenin bir
nüshasini tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözlesmeden ayri olarak
kiymetli evrak niteliginde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir
taksit ödemesi için ayri ayri olacak sekilde ve sadece nama yazili
olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir. |
| Taksitle satislarda; tüketici, borçlandigi toplam
miktari önceden ödeme hakkina sahiptir. Tüketici ayni zamanda, bir
taksit miktarindan az olmamak sartiyla bir veya birden fazla taksit
ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satici, ödenen miktara göre
gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür. |
| Satici veya saglayici, taksitlerden birinin veya
birkaçinin ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasini talep etme
hakkini sakli tutmussa, bu hak; ancak saticinin veya saglayicinin bütün
edimlerini ifa etmis olmasi durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen
en az iki taksidi ödemede temerrüde düsmesi ve ödenmeyen taksit
toplaminin satis bedelinin en az onda biri olmasi halinde kullanilabilir.
Ancak saticinin veya saglayicinin bu hakkini kullanabilmesi için en az
bir hafta süre vererek muacceliyet uyarisinda bulunmasi gerekir. |
| Sözlesme sartlari tüketici aleyhine hiçbir sekilde
degistirilemez |
|
| Devre Tatil |
| Madde 6/B - Devre tatil sözlesmeleri, en az üç yil
süre için yapilan ve bu süre zarfinda yil içinde, belirli veya
belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak bir dönem için bir veya
daha fazla sayidaki tasinmazin kullanim hakkinin devri ya da devri
taahhüdünü içeren ve bir nüshasinin tüketiciye verilmesi zorunlu, yazili
sözlesme ya da sözlesmeler grubudur. |
| Devre tatil sözlesmelerine iliskin
usul ve esaslari Bakanlik belirler. |
| |
| Paket Tur |
| Madde 6/C - Paket tur sözlesmeleri; ulastirma,
konaklama ve bunlara yardimci sayilmayan diger turistik hizmetlerin en
az ikisinin birlikte, her seyin dahil oldugu fiyatla satilan veya satis
taahhüdü yapilan ve hizmeti yirmidört saatten uzun bir süreyi kapsayan
veya gecelik konaklamayi içeren ve bir nüshasinin tüketiciye verilmesi
zorunlu, önceden düzenlenmis yazili sözlesmelerdir. |
| Paket tur sözlesmelerine iliskin usul ve esaslari
Bakanlik belirler. |
|
| Kampanyali Satis |
| Madde 7 - Kampanyali satis, gazete, radyo,
televizyon ilâni ve benzeri yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen
kampanyalara istirakçi kabul edilmesi ve malin veya hizmetin daha sonra
teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapilan satimdir. |
| Kampanyali satislar Bakanligin izni ile yapilir.
Bakanlik hangi tür satislarin izne tabi olacagini, ön ödeme, taksit
miktari, teslim süresi, üretici firma garantisi, yatirilacak teminat ile
kampanyali satislarda uyulmasi gereken usul ve esaslari tespit eder. |
| Ilan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin
teslimatinin veya ifasinin hiç ya da geregi gibi yapilmamasi durumunda,
satici, saglayici, bayi, acente, imalatçi-üretici, ithalatçi ve 10 uncu
maddenin besinci fikrasina göre kredi veren müteselsilen sorumludur. |
| Tüketici kampanyadan ayrilmaya karar verdikten
sonra kampanyayi düzenleyen, mal veya hizmetin tüketiciye teslim
tarihini geçmemek sartiyla tüketicinin o ana kadar ödedigi tüm bedeli
ödemekle yükümlüdür. |
| Kampanyayi düzenleyen, kampanyali satislarda
düzenlenecek yazili sözlesmede, 6/A maddesinin ikinci fikrasinda
belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitis tarihi" ve "mal veya
hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve sekli"ne iliskin
bilgileri de içeren sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye vermek
zorundadir. |
| Sözlesmede aksi kararlastirilmadikça, ön ödeme
tutari, mal veya hizmetin satis bedelinin yüzde kirkindan fazla olamaz. |
| Kampanyali satislarda malin teslim ya da hizmetin
ifa süresi on iki ayi asamaz. Konut ve tatil amaçli tasinmaz mallar için
bu süre otuz aydir. |
| Tüketicinin ödemeye iliskin tüm edimlerini yerine
getirmesi durumunda, malin teslimi ya da hizmetin ifasi, ödemenin
bitimini takiben en geç bir ay içinde yapilmak zorundadir. |
| Kampanyali taksitle satislarda 6/A maddesi
hükümleri de uygulanir. |
|
| Kapidan Satis |
| Madde 8 - Kapidan satis; isyeri, fuar, panayir gibi
satis mekanlari disinda yapilan satimlardir. |
| Bakanlik, kapidan satis yapacaklarda aranilacak
nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve olmayan kapidan satislari ve kapidan
satislara iliskin uygulama usul ve esaslarini belirler. |
| Bu tür satislarda; tüketici, teslim aldigi tarihten
itibaren yedi gün içinde mali kabul etmekte veya hiçbir gerekçe
göstermeden ve hiçbir yükümlülük altina girmeden reddetmekte serbesttir.
Hizmetlerin satiminda ise bu süre, sözlesmenin imzalandigi tarihten
itibaren baslar. Bu süre dolmadan satici veya saglayici, kapidan satis
islemine konu mal veya hizmet karsiliginda tüketiciden herhangi bir isim
altinda ödeme yapmasini veya borç altina sokan herhangi bir belge
vermesini isteyemez. Satici, cayma bildirimi kendisine ulastigi andan
itibaren yirmi gün içerisinde mali geri almakla yükümlüdür. |
| Tüketici, malin mutat kullanimi sebebiyle meydana
gelen degisiklik ve bozulmalarindan sorumlu degildir. |
| Taksitle yapilan kapidan satislarda 6/A maddesi,
kampanyali kapidan satislarda 7 nci madde hükümleri ayrica uygulanir. |
|
| Kapidan Satislarda Saticinin ve Saglayicinin
Yükümlülügü |
| Madde 9 - Kapidan satis sözlesmelerinde, sözlesmede
bulunmasi gereken diger unsurlara ilave olarak mal veya hizmetin nitelik
ve niceligine iliskin açiklayici bilgiler, cayma bildiriminin yapilacagi
açik adres ve en az on alti punto ve koyu siyah harflerle yazilmis
asagidaki ibare yer almak zorundadir: |
| Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk
üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin teslim aldigi veya
sözlesmenin imzalandigi tarihten itibaren yedi gün içerisinde mali veya
hizmeti reddederek sözlesmeden cayma hakkinin var oldugunu ve cayma
bildiriminin satici/saglayiciya ulasmasi tarihinden itibaren mali geri
almayi taahhüt ederiz. |
| Tüketici, sahip oldugu haklarinin da yazili
bulundugu sözlesmeyi imzalar ve kendi el yazisi ile tarihini yazar.
Satici veya saglayici, bu bilgilerin sözlesmede yer almasini saglamak ve
taraflar arasinda akdedilen sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye
vermekle yükümlüdür. |
| Bu madde hükümlerine göre düzenlenmis bir
sözlesmenin ve malin tüketiciye teslim edildigini ispat saticiya veya
saglayiciya aittir. Aksi takdirde, tüketici cayma hakkini kullanmak için
yedi günlük süre ile bagli degildir. |
|
| Mesafeli Sözlesmeler |
| Madde 9/A- Mesafeli sözlesmeler; yazili,
görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diger iletisim araçlari
kullanilarak ve tüketicilerle karsi karsiya gelinmeksizin yapilan ve
malin veya hizmetin tüketiciye aninda veya sonradan teslimi veya ifasi
kararlastirilan sözlesmelerdir. |
| Mesafeli satis sözlesmesinin akdinden önce,
ayrintilari Bakanlikça çikarilacak tebligle belirlenecek bilgilerin
tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu bilgileri edindigini
yazili olarak teyit etmedikçe sözlesme akdedilemez. Elektronik ortamda
yapilan sözlesmelerde teyid islemi, yine elektronik ortamda yapilir. |
| Satici ve saglayici, tüketicinin siparisi kendisine
ulastigi andan itibaren otuz gün içerisinde edimini yerine getirir. Bu
süre, tüketiciye daha önceden yazili olarak bildirilmek kosuluyla en
fazla on gün uzatilabilir. |
| Satici veya saglayici elektronik ortamda tüketiciye
teslim edilen gayri maddî mallarin veya sunulan hizmetlerin teslimatinin
ayipsiz olarak yapildigini ispatla yükümlüdür. |
| Cayma hakki süresince sözlesmeye konu olan mal veya
hizmet karsiliginda tüketiciden herhangi bir isim altinda ödeme
yapmasinin veya borç altina sokan herhangi bir belge vermesinin
istenemeyecegine iliskin hükümler disinda kapidan satislara iliskin
hükümler mesafeli sözlesmelere de uygulanir. |
| Satici veya saglayici cayma bildiriminin kendisine
ulastigi tarihten itibaren on gün içinde almis oldugu bedeli, kiymetli
evraki ve tüketiciyi bu hukukî islemden dolayi borç altina sokan her
türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de mali geri almakla
yükümlüdür. |
|
| Tüketici Kredisi |
| Madde 10 - Tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal
veya hizmet edinmek amaciyla kredi verenden nakit olarak aldiklari
kredidir. Tüketici kredisi sözlesmesinin yazili olarak yapilmasi ve bu
sözlesmenin bir nüshasinin tüketiciye verilmesi zorunludur. Taraflar
arasinda akdedilen sözlesmede öngörülen kredi sartlari, sözlesme süresi
içerisinde tüketici aleyhine degistirilemez. |
|
| Sözlesmede; |
| a) |
Tüketici kredisi tutari, |
| b) |
Faiz ve diger unsurlarla birlikte toplam
borç tutari, |
| c) |
Faizin hesaplandigi yillik oran, |
| d) |
Ödeme tarihleri, anapara, faiz,
fon ve diger masraflarin ayri ayri belirtildigi ödeme plani, |
| e) |
Istenecek teminatlar, |
| f) |
Akdi faiz oraninin yüzde otuz fazlasini
geçmemek üzere gecikme faizi orani, |
| g) |
Borçlunun temerrüde düsmesinin hukuki
sonuçlari, |
| h) |
Kredinin vadesinden önce kapatilmasina
iliskin sartlar, |
| i) |
Kredinin yabanci para birimi cinsinden
kullandirilmasi durumunda, geri ödemeye iliskin taksitlerin ve
toplam kredi tutarinin hesaplanmasinda, hangi tarihteki kurun
dikkate alinacagina iliskin sartlar, |
|
| yer alir. |
|
| Kredi veren, taksitlerden birinin veya birkaçinin
ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasini talep etme hakkini sakli
tutmussa, bu hak; ancak kredi verenin bütün edimlerini ifa etmis olmasi
durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede
temerrüde düsmesi halinde kullanilabilir. Ancak kredi verenin bu hakkini
kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarisinda
bulunmasi gerekir. Tüketici kredisinin teminati olarak sahsi teminat
verildigi hallerde, kredi veren, asil borçluya basvurmadan, kefilden
borcun ifasini isteyemez. |
| Tüketici, kredi verene borçlandigi toplam miktari
önceden ödeyebilecegi gibi ayni zamanda vadesi gelmemis bir ya da birden
çok taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki durumda da kredi veren,
ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmakla
yükümlüdür. Bakanlik ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon
indiriminin ne oranda yapilacaginin usul ve esaslarini belirler. |
| Kredi verenin, tüketici kredisini, belirli marka
bir mal veya hizmet satin alinmasi ya da belirli bir satici veya
saglayici ile yapilacak satis sözlesmesi sarti ile vermesi durumunda
satilan malin veya hizmetin hiç ya da zamaninda teslim veya ifa
edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karsi satici veya saglayici
ile birlikte müteselsilen sorumlu olur. |
| Kredi verenin ödemeleri bir kiymetli evraka
baglamasi ya da krediyi kiymetli evrak kabul etmek suretiyle teminat
altina almasi yasaktir. Bu yasaga ragmen tüketiciden bir kiymetli evrak
alinacak olursa, tüketici bu kiymetli evraki kredi verenden geri istemek
hakkina sahiptir. Ayrica, kredi veren kiymetli evrakin ciro edilmesi
sebebiyle tüketicinin ugradigi zarari tazmin etmekle yükümlüdür. |
|
| Kredi Kartlari |
| Madde 10/A - Kredi karti ile mal veya hizmet alimi
sonucu nakdi krediye dönüsen veya kredi karti ile nakit çekim suretiyle
kullanilan krediler de 10 uncu madde hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür
krediler hakkinda 10 uncu maddenin ikinci fikrasinin (a), (b), (h) ve
(i) bentleri ile dördüncü fikra hükmü uygulanmaz. |
| Kredi veren tarafindan tüketiciye gönderilen
dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin ikinci fikrasinin (d) bendinde
öngörülen ödeme plani hükmündedir. Dönemsel hesap özetinde yer alan
asgari ödeme tutarinin vadesinde ödenmemesi halinde; tüketici, 10 uncu
maddenin (f) bendinde yer alan gecikme faizi disinda herhangi bir isim
altinda yükümlülük altina sokulamaz. |
| Kredi veren faiz artirimini otuz gün önceden
tüketiciye bildirmek zorundadir. Kredi veren tarafindan artirilan faiz
orani geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici bildirim tarihinden
itibaren en geç altmis gün içinde tüm borcu ödeyip kredi kullanmaya son
verdigi takdirde faiz artisindan etkilenmez. |
| Mal veya hizmetin kredi karti ile satin alindigi
durumlarda, satici veya saglayici, tüketiciden komisyon veya benzeri bir
isim altinda ilave ödemede bulunmasini isteyemez. |
|
| Süreli Yayinlar |
| Madde 11 - Süreli yayin kuruluslarinca düzenlenen
ve her ne amaç ve sekilde olursa olsun, bilet, kupon, istirak numarasi,
oyun, çekilis ve benzeri yollarla süreli yayin disinda ikinci bir ürün
ve/veya hizmetin verilmesinin taahhüt edildigi durumlarda; kitap, dergi,
ansiklopedi, afis, bayrak, poster, sözlü veya görüntülü manyetik bant
veya optik disk gibi süreli yayincilik amaçlarina aykiri olmayan
kültürel ürünler disinda hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve dagitimi
yapilamaz. Bu amaçla kampanya düzenlenmesi halinde, kampanya süresi
altmis günü geçemez. Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin bir
bölümünün tüketici tarafindan karsilanmasi istenemez. |
| Süreli yayin kurulusu, kampanyaya ait reklam ve
ilânlarinda, kampanya konusu mal veya hizmetin Türkiye genelinde teslim
ve ifa tarihlerine iliskin programini ilân etmek ve kampanya konusu mal
veya hizmetin teslim ve ifasini, kampanyanin bitiminden itibaren otuz
gün içinde yerine getirmek zorundadir. |
| Kampanya süresince, süreli yayinin satis fiyati,
ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya hizmetin yol açtigi
maliyet artisi nedeniyle artirilamaz. Kampanya konusu mal veya hizmet
taahhüdü ve dagitimi bölünerek yapilamayacagi gibi, bu mal veya hizmetin
ayrilmaz ya da tamamlayici parçalari da ayri bir kampanya konusu haline
getirilemez. Bu Kanunun uygulamasinda, ikinci ürün olarak verilmesi
taahhüt edilen her bir mal veya hizmete iliskin islemler bagimsiz bir
kampanya olarak kabul edilir. |
| Süreli yayin kuruluslari tarafindan düzenlenmeyen,
ancak süreli yayinla dogrudan veya dolayli irtibatlandirilan kampanyalar
da bu hükümlere tabidir. |
|
| Abonelik Sözlesmeleri |
| Madde 11/A - Her türlü abonelik sözlesmelerine
taraf olan tüketiciler, isteklerini saticiya yazili olarak bildirmek
kaydiyla aboneliklerine tek tarafli son verebilirler. |
| Satici tüketicinin abonelige son verme istegini,
yazili bildirimin kendisine ulastigi tarihten itibaren en geç yedi gün
içinde yerine getirmekle yükümlüdür. |
| Süreli yayin aboneligine son verme istegi ise;
yazili bildirimin saticiya ulastigi tarihten itibaren günlük yayinlarda
onbes gün, haftalik yayinlarda bir ay, aylik yayinlarda üç ay sonra
yürürlüge girer. Daha uzun süreli yayinlarda ise, bildirimden sonraki
ilk yayini müteakiben yürürlüge konulur. |
| Satici, abone ücretinin geri kalan kismini hiçbir
kesinti yapmaksizin onbes gün içinde iade etmekle yükümlüdür. |
|
| Fiyat Etiketli |
| Madde 12 - Perakende satisa arz edilen mallarin
veya ambalajlarinin yahut kaplarinin üzerine kolaylikla görülebilir,
okunabilir sekilde o malla ilgili tüm vergiler dahil fiyat, üretim yeri
ve ayirici özelliklerini içeren etiket konulmasi, etiket konulmasi
mümkün olmayan hallerde ayni bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek
sekilde uygun yerlere asilmasi zorunludur. |
| Hizmetlerin tarife ve fiyatlarini gösteren listeler
de birinci fikraya göre düzenlenerek asilir. |
| Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen
fiyat ile kasa fiyati arasinda fark olmasi durumunda tüketici lehine
olan fiyat üzerinden satis yapilir. |
| Fiyati; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluslari
veya kamu kurumu niteliginde meslek kuruluslari tarafindan belirlenen
mal veya hizmetlerin, belirlenen bu fiyatin üzerinde bir fiyatla satisa
sunulmasi yasaktir. |
| Bakanlik, etiket ve tarife listelerinin seklini,
içerigini, usul ve esaslarini bir yönetmelikle düzenler. Bakanlik ve
belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanmasi ve izlenmesine iliskin
isleri yürütmekle ayri ayri görevlidirler. |
|
| Garanti Belgesi |
| Madde 13- Imalatçi veya ithalatçilar ithal
ettikleri veya ürettikleri sanayi mallari için Bakanlikça onayli garanti
belgesi düzenlemek zorundadir. Mala iliskin faturanin tarih ve sayisini
içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi
sorumlulugu satici, bayi veya acenteye aittir. Garanti süresi malin
teslim tarihinden itibaren baslar ve asgari iki yildir. Ancak, özelligi
nedeniyle bazi mallarin garanti sartlari, Bakanlikça baska bir ölçü
birimi ile belirlenebilir. |
| Satici; garanti belgesi kapsamindaki mallarin,
garanti süresi içerisinde arizalanmasi halinde mali isçilik masrafi,
degistirilen parça bedeli ya da baska herhangi bir ad altinda hiçbir
ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür. |
| Tüketici onarim hakkini kullanmissa, garanti süresi
içerisinde sik arizalanmasi nedeniyle maldan yararlanamamanin süreklilik
arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin asilmasi veya
tamirinin mümkün bulunmadiginin anlasilmasi hallerinde, 4 üncü maddede
yer alan diger seçimlik haklarini kullanabilir. Satici bu talebi
reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda
satici, bayi, acente, imalatçi-üretici ve ithalatçi müteselsilen
sorumludur. |
| Tüketicinin mali kullanim kilavuzunda yer alan
hususlara aykiri kullanmasindan kaynaklanan arizalar, iki ve üçüncü
fikra hükümleri kapsami disindadir. |
| Bakanlik, hangi sanayi mallarinin garanti belgesi
ile satilmak zorunda bulundugunu ve bu mallarin arizalarinin tamiri için
gereken azami süreleri Türk Standartlari Enstitüsünün görüsünü alarak
tespit ve ilânla görevlidir. |
|
| Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu |
| Madde 14 - Yurt içinde üretilen veya ithal edilen
sanayi mallarinin tanitim, kullanim, bakim ve basit onarimina iliskin
Türkçe kilavuzla ve gerektiginde uluslararasi sembol ve isaretleri
kapsayan etiketle satilmasi zorunludur |
| Bakanlik, sanayi mallarindan hangilerinin tanitma
ve kullanim kilavuzu ve etiket ile satilmak zorunda bulundugunu ve
bunlarda bulunmasi gereken asgari unsurlari Türk Standartlari
Enstitüsünün görüsünü alarak tespit ve ilânla görevlidir. |
|
| Satış Sonrası Hizmetler |
| Madde 15 - Imalatçi veya ithalatçilar, sattiklari,
ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi mallari için o malin Bakanlikça
tespit ve ilân edilen kullanim ömrü süresince, yeterli teknik personel
ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle bakim ve onarim hizmetlerini
sunmak zorundadirlar. |
| Imalatçi veya ithalatçilarin bulundurmalari gereken
yedek parça stok miktari Bakanlikça belirlenir. |
| Ithalatçinin herhangi bir sekilde ticari
faaliyetinin sona ermesi halinde, kullanim ömrü süresince bakim ve
onarim hizmetlerini, o malin yeni ithalatçisi sunmak zorundadir. |
| Bakanlik, hangi mallar için servis istasyonlari
kurulmasinin zorunlu oldugu ile servis istasyonlarinin kurulus ve
isleyisine dair usul ve esaslari Türk Standartlari Enstitüsünün görüsünü
alarak tespit ve ilânla görevlidir. |
| Garanti belgesiyle satilmak zorunda olan bir sanayi
malinin garanti süresi sonrasinda arizalanmasi durumunda, o malin
Bakanlikça belirlenen azami tamir süresi içerisinde onarimi zorunludur. |
|
| Ticari Reklam ve İlanlar |
| Madde 16 - Ticari reklam ve ilânlarin kanunlara,
Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine,
kisilik haklarina uygun, dürüst ve dogru olmalari esastir. |
| Tüketiciyi aldatici, yaniltici veya onun tecrübe ve
bilgi noksanliklarini istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenligini
tehlikeye düsürücü, siddet hareketlerini ve suç islemeyi özendirici,
kamu sagligini bozucu, hastalari, yaslilari, çocuklari ve özürlüleri
istismar edici reklam ve ilânlar ve örtülü reklam yapilamaz. |
| Ayni ihtiyaçlari karsilayan ya da ayni amaca
yönelik rakip mal ve hizmetlerin karsilastirmali reklamlari yapilabilir. |
| Reklam veren, ticari reklam veya ilanda yer alan
somut iddialari ispatla yükümlüdür. |
| Reklam verenler, reklamcilar ve mecra kuruluslari
bu madde hükümlerine uymakla yükümlüdürler. |
|
| Reklam Kurulu |
| Madde 17 -Ticari reklam ve ilânlarda uyulmasi
gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve
ilânlari incelemek ve inceleme sonucuna göre, 16 nci madde hükümlerine
aykiri reklam ve ilânlari üç aya kadar tedbiren durdurma ve/veya
durdurma ve/veya ayni yöntemle düzeltme ve/veya para cezasi verme
hususlarinda görevli bir Reklam Kurulu olusturulur. Reklam Kurulu
kararlari Bakanlikça uygulanir. |
| Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilânlarda uyulmasi
gereken ilkeleri belirlemede; ülke kosullarinin yani sira, reklamcilik
alaninda evrensel kabul görmüs tanim ve kurallari da dikkate alir. |
|
| Baskanligi, Bakanin görevlendirecegi ilgili Genel
Müdür tarafindan yürütülen Reklam Kurulu; |
| a) |
Bakanlikça ilgili Genel Müdür Yardimcilari
arasindan görevlendirilecek bir üye, |
| b) |
Adalet Bakanliginca, bu Bakanlikta idari
görevlerde çalisan hakimler arasindan görevlendirilecek bir üye, |
| c) |
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunca
görevlendirilecek reklam konusunda uzman bir üye, |
| d) |
Yüksekögretim Kurulunun
reklamcilik alaninda uzman üniversite ögretim elemanlari
arasindan seçecegi bir üye, |
| e) |
Türk Tabibleri Birligi Merkez Konseyinin
görevlendirecegi doktor bir üye, |
| f) |
Türkiye Barolar Birliginin görevlendirecegi
avukat bir üye, |
| g) |
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliginin
degisik sektörlerden görevlendirecegi dört üye, |
| h) |
Türkiye’deki tüm gazeteciler derneklerinin
kendi aralarindan seçecegi bir üye, |
| i) |
Reklamcilar derneklerinin veya varsa üst
kuruluslarinin seçecegi bir üye, |
| j) |
Tüketici Konseyinin Konseye katilan
tüketici örgütü temsilcileri arasindan seçecegi veya üst
örgütlerinin görevlendirecegi bir üye, |
| k) |
Türkiye Ziraat Odalari Birliginin
görevlendirecegi bir üye, |
| l) |
Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar
Konfederasyonunun görevlendirecegi bir üye, |
| m) |
Türk Standartlari Enstitüsünden bir üye, |
| n) |
Diyanet Isleri Baskanligindan bir üye, |
| o) |
Türk Mühendis ve Mimar Odalari Birliginden
bir üye, |
| p) |
Isçi sendikalari konfederasyonlarindan bir
üye, |
| r) |
Memur sendikalari konfederasyonlarindan bir
üye, |
| s) |
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müsavirler
ve Yeminli Mali Müsavirler Odalari Birliginin görevlendirecegi
bir üye, |
| t) |
Ankara, Istanbul ve Izmir Büyüksehir
Belediyelerinin kendi aralarindan seçecegi bir üye, |
| u) |
Türk Eczacilar Birliginden bir üye, |
| v) |
Türk Dis Hekimleri Birliginden bir üye, |
|
| olmak üzere yirmibes üyeden olusur. |
|
| Kurul üyelerinin görev süreleri üç yildir. Süresi
bitenler yeniden görevlendirilebilir veya seçilebilir. Üyelikler
herhangi bir sebeple bosaldigi takdirde bosalan yerlere üçüncü fikra
esaslari dahilinde bir ay içerisinde görevlendirme veya seçim yapilir. |
| Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyuldugu
her zaman Baskanin çagrisi üzerine toplanir. |
| Kurul, Baskan dahil en az ondört üyenin hazir
bulunmasi ile toplanir ve toplantiya katilanlarin çogunlugu ile karar
verir. |
| Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici
olarak görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonlari kurabilir. Kurulun
bu komisyonlarda görev yapmasini uygun görecegi kamu personeli, ilgili
kamu kuruluslarinca görevlendirilir. |
| Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu
üyelerinden kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakki ile kamu
görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur ücreti Maliye
Bakanliginin uygun görüsü alinarak Bakanlikça belirlenir. |
| Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlik tarafindan
yerine getirilir. |
| Reklam Kurulu kararlari, tüketicilerin
bilgilendirilmesi, aydinlatilmasi ve ekonomik çikarlarinin korunmasi
amaciyla Reklam Kurulu Baskanliginca açiklanir. |
| Reklam Kurulunun görevleri, kurulus, çalisma usul
ve esaslari ile sekretarya hizmetlerinin ne suretle yerine getirilecegi
Bakanlik tarafindan çikarilacak bir yönetmelikle belirlenir. |
|
| Tehlikeli Mal ve Hizmetler |
| Madde 18 - Tüketicinin kullanimina sunulan mal ve
hizmetlerin kisi beden ve ruh sagligi ile çevreye zararli veya tehlikeli
olabilmesi durumunda, bu mallarin emniyetle kullanilabilmesi için
üzerine veya ekli kullanim kilavuzlarina, bu durumla ilgili açiklayici
bilgi ve uyarilar, açikça görülecek ve okunacak sekilde konulur veya
yazilir. |
| Bakanlik, hangi mal veya hizmetlerin açiklayici
bilgi ve uyarilari tasimasi gerektigini ve bu bilgi ve uyarilarin
seklini ve yerini ilgili bakanlik ve diger kuruluslarla birlikte tespit
ve ilânla görevlidir. |
| Madde 19 - Tüketiciye sunulan mal ve hizmetler;
ilgili bakanliklar tarafindan Resmi Gazetede yayimlanarak mecburi
uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulmasi zorunlu olan
teknik düzenlemeye uygun olmalidir. |
| Ilgili bakanliklar, bu esaslara göre denetim yapmak
veya yaptirmakla görevlidir. Mal ve hizmet denetimine iliskin usul ve
esaslar her bir ilgili bakanlikça ayri ayri tespit ve ilân edilir |
|
| Madde 20- Tüketicinin egitilmesi konusunda örgün ve
yaygin egitim kurumlarinin ders programlarina, Millî Egitim Bakanliginca
gerekli ilaveler yapilir. |
| Tüketicinin egitilmesi ve bilinçlendirilmesi için
radyo ve televizyonlarda programlar düzenlenmesine iliskin usul ve
esaslar, Tüketici Konseyinin önerisi ile Bakanlikça tespit ve ilan
olunur. |
|
| Üçüncü
Kısım : |
Tüketici
Kuruluşları |
|
| Tüketici Konseyi |
| Madde 21 - Tüketicinin sorunlarinin, ihtiyaçlarinin
ve çikarlarinin korunmasina iliskin gerekli tedbirleri arastirmak,
sorunlarin evrensel tüketici haklari dogrultusunda çözülmesi için
alinacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasina yönelik tedbirlere dair
görüsleri, ilgili mercilerce öncelikle ele alinmak üzere iletmek
amaciyla, Bakanligin koordinatörlügünde bir "Tüketici Konseyi" kurulur. |
| Tüketici Konseyi, Bakanin veya görevlendirecegi bir
Bakanlik görevlisinin baskanliginda, Adalet, Içisleri, Maliye, Milli
Egitim, Saglik, Ulastirma, Tarim ve Köyisleri, Sanayi ve Ticaret, Turizm
ve Çevre bakanliklari ile Devlet Planlama Teskilati Müstesarligi, Hazine
Müstesarligi, Dis Ticaret Müstesarligi, Türk Patent Enstitüsü Baskanligi,
Devlet Istatistik Enstitüsü Baskanligi, Türk Standartlari Enstitüsü
Baskanligi, Rekabet Kurumu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Enerji
Piyasasi Düzenleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Türk Akreditasyon
Kurumu, Milli Prodüktivite Merkezi, Diyanet Isleri Baskanligi, büyük
sehir belediyeleri, il belediyelerini temsilen Türk Belediyeler Birligi,
isçi sendikalari konfederasyonlari, memur sendikalari konfederasyonlari,Türkiye
Isveren Sendikalari Konfederasyonu, Türkiye Milli Kooperatifler Birligi,
Yüksekögretim Kurulu, Türkiye Barolar Birligi, Türkiye Serbest
Muhasebeci Mali Müsavirler ve Yeminli Mali Müsavirler Odalari Birligi,
Türk Mühendis ve Mimar Odalari Birligi, Türk Eczacilar Birligi, Türk
Tabipleri Birligi, Türk Dishekimleri Birligi, Türk Veteriner Hekimleri
Birligi, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlari Konfederasyonu, Türkiye Odalar ve
Borsalar Birligi, Türkiye Bankalar Birligi, Türkiye Seyahat Acenteleri
Birligi, Türkiye Otelciler Birligi, Türkiye Ziraat Odalari Birligi,
Tüketim Kooperatifleri Merkez Birligi, Ahilik Arastirma ve Kültür Vakfi
ve tüketici örgütleri temsilcilerinden olusur. |
| Tüketici Konseyini olusturan kurum ve kuruluslarin
temsilcilerinin sayi ve nitelikleri ile Tüketici Konseyine katilabilmek
için tüketici örgütlerinin sahip olmalari gereken asgari üye sayisi ve
bu örgütlerin Tüketici Konseyine gönderecekleri temsilci sayisi
Bakanlikça belirlenir. Ancak, kamu kurum ve kuruluslarindan gelen
temsilcilerin sayisi, hiçbir sekilde Tüketici Konseyinin toplam üye
sayisinin yüzde ellisinden fazla olamaz. Tüketici Konseyi yilda en az
bir kez toplanir. |
| Tüketici Konseyinin çalisma usul ve esaslari ile
diger hususlar Bakanlikça çikarilacak bir yönetmelikle düzenlenir. |
|
| Tüketici Sorunlari Hakem Heyeti |
| Madde 22 - Bakanlik, il ve ilçe merkezlerinde, bu
Kanunun uygulamasindan dogan uyusmazliklara çözüm bulmak amaciyla en az
bir tüketici sorunlari hakem heyeti olusturmakla görevlidir. |
| Baskanligi Sanayi ve Ticaret Il Müdürü veya
görevlendirecegi bir memur tarafindan yürütülen tüketici sorunlari hakem
heyeti; belediye baskaninin konunun uzmani belediye personeli arasindan
görevlendirecegi bir üye, baronun mensuplari arasindan görevlendirecegi
bir üye, ticaret ve sanayi odasi ile esnaf ve sanatkar odalarinin
görevlendirecegi bir üye ve tüketici örgütlerinin seçecekleri bir üye
olmak üzere baskan dahil bes üyeden olusur. Ticaret ve sanayi odasi ya
da ayri ayri kuruldugu yerlerde ticaret odasi ile esnaf ve sanatkar
odalarinin görevlendirecegi üye, uyusmazligin satici tarafini olusturan
kisinin tacir veya esnaf ve sanatkar olup olmamasina göre ilgili odaca
görevlendirilir. |
| Bakanlik tasra teskilatinin bulunmadigi il ve
ilçelerde tüketici sorunlari hakem heyetinin baskanligi en büyük mülki
amir ya da görevlendirecegi bir memur tarafindan yürütülür. Tüketici
örgütü olmayan yerlerde tüketiciler, tüketim kooperatifleri tarafindan
temsil edilir. Tüketici sorunlari hakem heyetinin olusumunun
saglanamadigi yerlerde noksan üyelikler, belediye meclislerince re'sen
doldurulur. |
| Tüketici sorunlari hakem heyetlerinde heyetin
çalismalarina ve kararlarina esas olacak dosyalari hazirlamak ve
uyusmazliga iliskin raporu sunmak üzere en az bir raportör
görevlendirilir |
| Degeri besyüz milyon liranin altinda bulunan
uyusmazliklarda tüketici sorunlari hakem heyetlerine basvuru zorunludur.
Bu uyusmazliklarda heyetin verecegi kararlar taraflari baglar. Bu
kararlar Icra ve Iflas Kanununun ilamlarin yerine getirilmesi hakkindaki
hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar bu kararlara karsi onbes gün
içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. Itiraz, tüketici
sorunlari hakem heyeti kararinin icrasini durdurmaz. Ancak, talep
edilmesi sartiyla hakim, tüketici sorunlari hakem heyeti kararinin
icrasini tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici sorunlari hakem heyeti
kararlarina karsi yapilan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin verecegi
karar kesindir. |
| Degeri besyüz milyon lira ve üstündeki
uyusmazliklarda tüketici sorunlari hakem heyetlerinin verecekleri
kararlar, tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir.
Kararlarin baglayici veya delil olacagina iliskin parasal sinirlar her
yilin Ekim ayi sonunda Devlet Istatistik Enstitüsünün Toptan Esya
Fiyatlari Endeksinde meydana gelen yillik ortalama fiyat artisi oraninda
artar. Bu durum, Bakanlikça her yil Aralik ayi içinde Resmi Gazetede
ilan edilir. |
| 25 inci maddede cezai yaptirima baglanmis hususlar
disindaki tüm uyusmazliklar, tüketici sorunlari hakem heyetlerinin görev
ve yetkileri kapsamindadir. |
| Tüketici Sorunlari Hakem Heyetleri Baskan ve
üyeleri ile raportörlere verilen huzur hakki veya huzur ücretinin
ödenmesine iliskin esas ve usuller, bir ayda ödenecek tutar 2000
gösterge rakaminin memur aylik katsayisiyla çarpimi sonucu bulunacak
miktari geçmemek üzere Maliye Bakanliginin uygun görüsü alinarak
Bakanlikça belirlenir. |
| Tüketici sorunlari hakem heyetlerinin kurulmasi,
çalisma usul ve esaslari ile diger hususlar Bakanlikça çikarilacak bir
yönetmelikte düzenlenir. |
|
| Dördüncü
Kisim : |
Yargilama ve
Cezaya Iliskin Hükümler |
|
| Tüketici Mahkemeleri |
| Madde 23 - Bu Kanunun uygulanmasiyla ilgili olarak
çikacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakilir. Tüketici
mahkemelerinin yargi çevresi, Hakimler ve Savcilar Yüksek Kurulunca
belirlenir. |
| Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici
örgütleri ve Bakanlikça açilacak davalar her türlü resim ve harçtan
muaftir. Tüketici örgütlerince açilacak davalarda bilirkisi ücretleri,
29 uncu maddeye göre kaydedilen özel ödenekten Bakanlikça karsilanir.
Davanin, davali aleyhine sonuçlanmasi durumunda, bilirkisi ücreti 6183
sayili Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanun hükümlerine göre
davalidan tahsil olunarak 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre
bütçeye özel gelir kaydedilir. Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babi, Dördüncü Fasli
hükümlerine göre yürütülür. |
| Tüketici davalari tüketicinin ikametgahi
mahkemesinde de açilabilir. |
| Bakanlik ve tüketici örgütleri münferit tüketici
sorunu olmayan ve genel olarak tüketicileri ilgilendiren hallerde bu
Kanunun ihlali nedeniyle kanuna aykiri durumun ortadan kaldirilmasi
amaciyla tüketici mahkemelerinde dava açabilirler. |
| Gerekli hallerde tüketici mahkemeleri ihlalin
tedbiren durdurulmasina karar verebilir. Tüketici Mahkemesince uygun
görülen tedbir kararlari, masrafi daha sonra haksiz çikan taraftan
alinmak ve 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir
kaydedilmek üzere, ülke düzeyinde yayinlanan gazetelerden birinde Basin
Ilan Kurumunca ve ayrica varsa davanin açildigi yerde yayinlanan mahalli
bir gazetede derhal ilân edilir. |
| Kanuna aykiri durumun ortadan kaldirilmasina
yönelik Tüketici Mahkemesi kararlari ise masrafi davalidan alinmak üzere
ayni yöntemle derhal ilân edilir. |
|
| Üretimin Satisin Durdurulmasi ve Malin Toplatilmasi |
| Madde 24 - Satisa sunulan bir seri malin ayipli
olmasi durumunda Bakanlik, tüketiciler veya tüketici örgütleri, ayipli
seri malin üretiminin ve satisinin durdurulmasi ve satis amaciyla elinde
bulunduranlardan toplatilmasi için dava açabilir. |
| Satisa sunulan bir seri malin ayipli oldugunun
mahkeme karari ile tespit edilmesi halinde, malin satisi geçici olarak
durdurulur. Mahkeme kararinin teblig tarihinden itibaren en geç üç ay
içinde malin ayibinin ortadan kaldirilmasi için üretici-imalatçi ve/veya
ithalatçi firma uyarilir. Malin ayibinin ortadan kalkmasinin imkânsiz
olmasi halinde mal, üretici-imalatçi ve/veya ithalatçi tarafindan
toplanir veya toplattirilir. Toplatilan mallar tasidiklari risklere göre
kismen veya tamamen imha edilir veya ettirilir. |
| Satisa sunulan bir seri malin, tüketicinin
güvenligini tehlikeye sokan ayip tasimasi durumunda, 4703 sayili
Ürünlere Iliskin Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair
Kanun hükümleri saklidir. |
| Ayipli mallari satin alan tüketicilerin ugradiklari
maddî ve manevî zararlar nedeniyle dava açma haklari saklidir. |
| 4 üncü maddenin altinci fikrasi hükümlerine tâbi
bir seri ayipli malin satisa arz edilmesi durumunda bu madde hükümleri
uygulanmaz. |
|
| Olduklarından Farklı Görünen Mallar |
| Madde 24/A - Gida ürünü olmamalarina ragmen, sahip
olduklari sekil, koku, görünüm, ambalaj, etiket, hacim veya boyutlari
nedeniyle olduklarindan farkli görünen ve bu sebeple de tüketiciler
tarafindan gida ürünleriyle karistirilarak tüketicilerin sagligini ve
güvenligini tehlikeye atan mallarin üretilmesi, pazarlanmasi, ithalati
ve ihracati yasaktir. |
| Mal piyasaya sürülmüsse, 4703 sayili Ürünlere
Iliskin Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair Kanun
hükümleri uygulanir. |
| Oldugundan farkli görünen mali satin alan
tüketicilerin ugradiklari maddi ve manevi zararlar nedeniyle dava açma
haklari saklidir. |
|
| Cezalar |
| Madde 25-6 nci maddenin yedinci fikrasi uyarinca,
Bakanlikça belirlenen usul ve esaslara aykiriligi tespit edilen her bir
sözlesme için 50.000.000 lira para cezasi uygulanir. |
| 4 üncü maddenin yedinci fikrasinda, 5 inci maddede,
6 nci maddenin altinci fikrasinda, 6/A maddesinde, 6/B, 6/C maddeleri
uyarinca Bakanlikça belirlenen usul ve esaslarda, 7 nci maddenin besinci
fikrasinda, 9 uncu maddede, 9/A maddesinde, 10 uncu maddede, 10/A
maddesinde, 11/A maddesinin ikinci ve dördüncü fikralarina, 12, 13, 14,
15 ve 27 nci maddelerde belirtilen yükümlülüklere aykiri hareket edenler
hakkinda 100.000.000 lira para cezasi uygulanir. |
| 7 nci maddenin dördüncü ve altinci fikralari ile 8
inci maddede belirtilen yükümlülüklere aykiri hareket edenler hakkinda
250.000.000 lira para cezasi uygulanir. |
| 20 nci maddenin ikinci fikrasi uyarinca Bakanlikça
tespit ve ilân olunan usul ve esaslara aykiriliga 500.000.000 lira para
cezasi uygulanir. Aykirilik ülke düzeyinde yayin yapan radyo ve
televizyonlarca gerçeklestirilmisse cezanin on kati uygulanir. |
| 18 inci maddeye aykiri hareket eden üretici-imalatçi
ve ithalatçi hakkinda 1.000.000.000 lira para cezasi, satici-saglayici
hakkinda ise bu cezanin beste biri uygulanir. |
| 19 uncu maddenin birinci fikrasina aykiri hareket
edenler hakkinda 2.000.000.000 lira para cezasi uygulanir. |
| 11 inci maddeye aykiri hareket edenler hakkinda
5.000.000.000 lira para cezasi uygulanir. Aykirilik ülke düzeyinde yayim
yapan süreli yayin ile gerçeklesmisse cezanin yirmi kati uygulanir.
Bakanlik, ayrica süreli yayin kurulusundan kampanyanin ve kampanyaya
iliskin her türlü reklam ve ilânin durdurulmasini ister. Bu istege
ragmen aykiriligin devami halinde, reklam ve ilânin durdurma
zorunlulugunun dogdugu tarihten itibaren her sayi- gün için
100.000.000.000 lira para cezasi uygulanir. Bakanlik, kampanyanin ve
kampanyaya iliskin her türlü reklam ve ilânin durdurulmasi talebi ile
Tüketici Mahkemesine basvurur. |
| 16 nci maddeye aykiri hareket edenler hakkinda üç
aya kadar tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya düzeltme ve/veya
3.500.000.000 lira para cezasi uygulanir. Reklam Kurulu, ihlalin
niteligine göre bu cezalari birlikte veya ayri ayri verebilir. 16 nci
maddeye aykirilik, ülke düzeyinde yayin yapan yazili, sözlü, görsel ve
sair araçlar ile gerçeklesmis ise, para cezasi on kati olarak uygulanir. |
| 7 nci maddenin yedinci ve sekizinci fikralarina
aykiri hareket edenlere, kampanya konusu mal veya hizmetin fatura bedeli
oraninda para cezasi uygulanir. Kampanyayi düzenleyen, tüketici
kampanyadan ayrildiginda, para iadesinde bulunursa bu ceza uygulanmaz. |
| 7 nci maddenin ikinci fikrasina aykiri hareket
edenlere, 7 nci madde hükümlerine uygun kampanya düzenlemeleri için bir
hafta süre taninir. Bu sürenin bitiminde aykiriligin devam ettiginin
tespiti halinde, bu hükme aykiri hareket edenlerle 24 ve 24/A
maddelerinde belirtilen yükümlülüklere aykiri hareket edenlere
50.000.000.000 lira para cezasi uygulanir. |
| Yukaridaki fikralarda belirtilen para cezalari,
fiilin bir yil içerisinde tekrari halinde iki misli olarak uygulanir.
Para cezalari her yil basinda 765 sayili Türk Ceza Kanununun ek 2 nci
madde hükümleri uyarinca artirilir. |
| Bu Kanunda yazili fiiller hakkinda diger kanunlarda
da para cezasi öngörülmüsse agir olan ceza uygulanir. |
|
| Cezalarda Yetki, İtiraz ve Zamanaşımı |
| Madde 26 - 25 inci maddenin bir, dört, yedi, sekiz,
dokuz ve onuncu fikralarindaki cezalar Bakanlik tarafindan, diger
fikralarindaki cezalar o yerin mülki amiri tarafindan uygulanir. |
| Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezasi, idari
niteliktedir. Bu cezalara karsi teblig tarihinden itibaren en geç yedi
gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz,
idarece verilen cezanin yerine getirilmesini durdurmaz. |
| 25 inci maddeye göre verilen para cezalari, Amme
Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanun hükümlerine göre tahsil
olunur. |
| Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarinin
verilmesine iliskin ceza zamanasimi süresi bir yildir. Zamanasimi
süresi, bu Kanun hükümlerine aykiri fiilin islendigi tarihte baslar. |
| Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise
süre, ihlalin sona erdigi ya da en son tekrarlandigi günden itibaren
baslar. Karar aleyhine yargi yoluna basvurulmus olmasi tahsil
zamanasimini keser. |
| Cezalar, cezayi vermeye yetkili merci tarafindan
yedi gün içerisinde ilgilinin mensup oldugu meslek kurulusuna
bildirilir. |
|
| Besinci
Kısım : |
Çeşitli
Hükümler |
|
| Denetim |
| Madde 27 - Bu Kanunun uygulamasinda, Bakanlik
müfettisleri ve kontrolörleri ile Bakanlikça ve belediyelerce
görevlendirilecek personel; fabrika, magaza, dükkan, ticarethane, depo,
ambar gibi her türlü mal konulan ve/veya satilan veya hizmet sunulan
yerlerde denetleme, inceleme ve arastirma yapmaya yetkilidirler. |
| Bu Kanunun kapsamina giren hususlarda yetkili ve
görevli kisi ve kuruluslara her türlü bilgi ve belgelerin dogru olarak
gösterilmesi ve asil ve onayli kopyalarinin verilmesi zorunludur. |
|
| Laboratuar |
| Madde 28 - Bakanlik ilaç, müstahzar, kozmetik ve
gida maddeleri analizleri hariç olmak üzere, bu Kanunun uygulanmasi için
resmi ve özel kuruluslarin kurulu bulunan laboratuvarlarindan
yararlanabilir. |
| Bakanlikça yapilan denetimler sirasinda alinan
numunelerin test ve muayeneleri resmi veya özel kurulus
laboratuvarlarinda yaptirilabilir. Test ve muayene ücretleri 29 uncu
maddedeki özel ödenekten karsilanir. Test ve muayene sonuçlarinin ilgili
standarda veya teknik düzenlemeye aykiri çikmasi halinde buna iliskin
tüm giderler üretici veya ithalatçi tarafindan ödenir. Bu giderler, 6183
sayili Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanun hükümlerine göre
tahsil olunur. Tahsil olunan test ve muayene ücretleri 29 uncu maddede
düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir kaydedilir. |
|
| Ödenek |
| Madde 29 - Tüketici Konseyi, tüketici sorunlari
hakem heyetleri ve Reklam Kurulunun kurulus ve çalismalarina iliskin
masraflar, tüketici dernekleri ve bunlarin üst kuruluslarina yapilacak
maddi yardimlar, Bakanligin tüketicinin korunmasi amacina yönelik
masraflari, sair harcamalar ve usul ve esaslari Maliye Bakanliginin
uygun görüsü üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanliginca tespit edilecek
miktarlarda personele yapilacak ek ödemede; |
| a) |
Bakanlik bütçesine konulacak
ödenekten, |
| b) |
Yeni kurulacak olan anonim ve limited
sirket statüsündeki tüm ortakliklarin sermayelerinin ve sermaye
artirimi halinde, artan kismin binde biri nispetinde yapilacak
ödemelerden karsilanir |
|
| (b) bendinde belirtilen gelirler Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasi veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankasi nezdinde açilacak
hesapta toplanir. Bu hesapta toplanan tutarlarin yüzde altmisi Sanayi ve
Ticaret Bakanligi Merkez Saymanlik Müdürlügü hesabina, yüzde kirki
Rekabet Kurumu hesabina her ay sonunda aktarilir. |
| Merkez Saymanlik Müdürlügü hesabina aktarilan
tutarlar bir yandan bütçeye özel gelir, diger yandan Maliye Bakanliginca,
Sanayi ve Ticaret Bakanligi bütçesinde mevcut veya yeni açilacak
tertiplere özel ödenek kaydedilir. |
| Bakanlik bütçesine özel ödenek olarak kaydedilen
tutarlardan bir kismi; en az bes yildir faaliyette bulunan ticari,
siyasi ve idari kuruluslardan bagimsiz tüketici dernekleri ile bunlarin
üst kuruluslarinin yapacagi faaliyetleri içeren projelerin
desteklenmesinde kullanilir. Bu hesaptan, tüketici dernekleri ve
bunlarin üst kuruluslarinin yönetim ve denetim kurullarinda görev
alanlara huzur hakki ve maas adi altinda herhangi bir ödeme yapilamaz.
Bu hesaptan yararlanacak tüketici dernekleri ve bunlarin üst
kuruluslarinin tasiyacagi diger kriterler, Sanayi ve Ticaret Bakanligi
ile Maliye Bakanliginin birlikte hazirlayacagi bir yönetmelikle
düzenlenir. |
| Bu suretle özel ödenek kaydedilen miktarlardan yili
içerisinde harcanmayan tutarlari ertesi yil bütçesine devren özel gelir
ve özel ödenek kaydetmeye Maliye Bakani yetkilidir |
|
| Diğer Hükümler |
| Madde 30 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde
genel hükümler uygulanir. |
|
| Yönetmelikler ve Diğer Düzenlemeler |
| Madde 31- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler,
Kanunun yayimi tarihinden itibaren bir yil içerisinde ilgili kamu
kuruluslari, mesleki üst kuruluslar ve tüketici örgütlerinin görüsleri
alinarak Bakanlikça çikarilir. Bakanlik, bu Kanunun uygulanmasiyla
ilgili olarak mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya ve
düzenlemeleri yapmaya yetkilidir. |
|
| Kaldırılan Hükümler |
| Madde 32-3489 sayili Pazarliksiz Satis
Mecburiyetine Dair Kanun, 632 sayili Ithal veya Yurt Içinde Imal Edilen
Tasit Araçlari, Motor, Makina Alet ve Cihazlarin Tanitmalik ile Birlikte
Satisi Hakkinda Kanun, 3003 sayili Endüstriyel Mamulatin Maliyet ve
Satis Fiyatlarinin Kontrolü ve Tespiti Hakkinda Kanun yürürlükten
kaldirilmistir. |
| Geçici Madde 1- Bu Kanunun yayimindan önce
borçlunun temerrüdü nedeniyle ödenmeyerek icra takibi asamasina gelen
veya icra takibine konu edilen kredi karti borçlari, temerrüt
tarihindeki ana paraya, yillik yüzde elliyi geçmemek üzere gecikme faizi
uygulanmak suretiyle oniki esit taksitte ödenir. |
| Kredi karti borçlari nedeniyle gerçekleştirilen her
türlü takip, yukarıda yer alan hükme göre ilk taksidin ödenmesiyle durur
ve son taksidin ödenmesiyle birlikte tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar. |
| Bu madde hükümleri, tüketicinin kredi verene,
Kanunun yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde yazılı müracaat
etmesi halinde uygulanır. |
|
| Yürürlük |
| Madde 33 - Bu Kanunun; 29'nci maddesi ile geçici 1
inci maddesi yayımı tarihinde, diğer maddeleri ise yayımı tarihinden
itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer. |
|
| Yürütme |
| Madde 34 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür. |